Nöbetçi Eczaneler
Lockheed Martin F-35 Lightning II ve Eurofighter Typhoon, günümüzün en önemli savaş uçakları arasında bulunuyor. F-35; düşük görünürlük, sensör füzyonu ve ağ merkezli savaş kabiliyetiyle yüksek tehditli hava sahalarına girmek üzere tasarlandı. Eurofighter ise hızı, manevra kabiliyeti, yüksek irtifa performansı ve taşıdığı ağır silah yüküyle öne çıkıyor.
Bir başka ifadeyle F-35 düşmanı ilk gören, tehditleri sınıflandıran ve savaş alanındaki bilgiyi paylaşan uçak olurken Eurofighter hızla bölgeye ulaşarak daha fazla füze ve mühimmatla saldırıyı tamamlayabiliyor.
F-35 Görüyor, Eurofighter Vuruyor
F-35’in en büyük avantajı yalnızca radarda daha zor tespit edilmesi değil. Uçağın AESA radarı, elektronik harp sistemi ve gövdesine yerleştirilen sensörler, farklı kaynaklardan gelen bilgileri pilot için tek bir taktik görüntüde birleştiriyor.
Bu özellik, F-35’e düşmanı daha erken tespit ederek çatışmaya uygun konumdan girme avantajı sağlıyor. Uçak aynı zamanda belirlediği hedefleri ve radar tehditlerini diğer savaş uçaklarıyla paylaşabiliyor.
Eurofighter Typhoon ise çift motorlu yapısı sayesinde Mach 2 hızına ulaşabiliyor. F-35’ten daha hızlı ve çevik olan uçak, özellikle yüksek irtifada hava üstünlüğü, önleme ve uzun süreli devriye görevlerinde güçlü bir performans sunuyor.
Captor-E AESA radar, elektronik harp geliştirmeleri ve uzun menzilli Meteor füzesi, Typhoon’un görüş ötesi hava savaşındaki gücünü korumasını sağlıyor. Harici istasyonlarında F-35’ten daha fazla mühimmat taşıyabilmesi de yoğun çatışmalarda önemli avantaj oluşturuyor.
Maliyetler Görev Dağılımını Belirliyor
F-35A’nın birim maliyeti yaklaşık 80-85 milyon dolar seviyesinde bulunurken kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen F-35B daha yüksek fiyatla teslim ediliyor. Eurofighter’ın maliyeti ise donanım ve pakete bağlı olarak yaklaşık 90-120 milyon dolar arasında değişiyor.
Ancak asıl fark işletme maliyetinde ortaya çıkıyor. F-35’in uçuş saati maliyetinin Eurofighter’dan daha yüksek olması, iki uçağın farklı görevlerde kullanılmasına neden oluyor.
Rutin hava sahası koruma, önleme ve uzun süreli devriye görevlerinde Eurofighter tercih edilirken F-35 daha çok gelişmiş hava savunmalarının bulunduğu yüksek riskli operasyonlara ayrılıyor.
İngiltere İki Uçağı Nasıl Birlikte Kullanıyor?
F-35 ile Eurofighter’ı aynı doktrin içinde en gelişmiş şekilde kullanan ülkelerin başında İngiltere geliyor.
Eurofighter Typhoon, İngiliz hava sahasının korunmasında ve NATO görevlerinde Kraliyet Hava Kuvvetlerinin ana savaş uçağı olmaya devam ediyor. Ani kalkış gerektiren Quick Reaction Alert görevleri, Baltık hava sahası devriyeleri ve klasik hava üstünlüğü operasyonları büyük ölçüde Typhoon tarafından yürütülüyor.
F-35B ise Queen Elizabeth sınıfı uçak gemilerinden görev yaparak İngiltere’ye yeniden denizden hava harekatı kabiliyeti kazandırdı. Stealth özellikleri sayesinde düşman hava savunmalarının bulunduğu bölgelere daha güvenli şekilde yaklaşabiliyor; keşif, elektronik harp ve hassas taarruz görevlerini gerçekleştirebiliyor.
Operasyon sırasında önde uçan F-35’ler düşman radarlarını ve hedeflerini tespit ederek bilgileri gerideki Eurofighter’lara aktarabiliyor. Typhoon’lar da F-35’in sağladığı verileri kullanarak uzun menzilli Meteor füzeleriyle hedeflere daha güvenli mesafeden saldırabiliyor.
Bu yapı basitçe “F-35 görür, Eurofighter vurur” şeklinde özetleniyor.
İtalya’nın Akdeniz Stratejisi
İtalya da F-35 ve Eurofighter’ı birlikte kullanan ikinci ülke konumunda. Ancak İtalya’nın tercihi yalnızca askeri ihtiyaçlarla değil, sanayi politikasıyla da yakından ilişkili.
İtalya hem kara üslerinden görev yapan F-35A’yı hem de uçak gemilerinde kullanılabilen F-35B’yi işletiyor. Bu sayede Balkanlar, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz’de kara veya deniz konuşlu beşinci nesil hava gücü kullanabiliyor.
Eurofighter’lar ise ülke hava sahasının korunması, NATO devriyeleri ve uzun menzilli hava-hava görevlerinde kullanılmaya devam ediyor.
İtalya aynı zamanda Eurofighter konsorsiyumunun kurucu ülkelerinden biri. Ülkedeki Cameri tesisi ise İtalya ve diğer Avrupalı müşteriler için F-35 montajı ve bakımı gerçekleştiriyor. Böylece Roma, ABD liderliğindeki F-35 programına katılırken Avrupa savaş uçağı sanayisindeki konumunu da koruyor.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Almanya da Çift Filoya Geçiyor
Almanya, yaşlanan Tornado filosunun yerine F-35A satın alarak benzer bir yapıya doğru ilerliyor. F-35’lerin temel görevlerinden biri, NATO’nun nükleer paylaşım programı kapsamında B61 nükleer bombalarını taşıyabilmek olacak.
Berlin buna rağmen Eurofighter’dan vazgeçmiyor. Yeni Typhoon siparişleri ve elektronik harp modelleriyle uçak, Alman Hava Kuvvetlerinin hava üstünlüğü ve hava savunma görevlerinde kullanılmaya devam edecek.
Böylece F-35’in düşük görünürlüklü taarruz ve nükleer caydırıcılık görevlerini, Eurofighter’ın ise hava sahası koruma ve konvansiyonel muharebe görevlerini üstlendiği çift filolu bir yapı kurulacak.
Suudi Arabistan ve Türkiye Denklemi
Eurofighter kullanan Suudi Arabistan’ın F-35’e yönelik ilgisi, ülkeyi gelecekte iki modeli birlikte işleten başka bir hava gücüne dönüştürebilir. Ancak olası satış, ABD’nin ihracat politikası ve İsrail’in bölgedeki niteliksel askeri üstünlüğünü koruma yaklaşımı nedeniyle belirsizliğini sürdürüyor.
Türkiye ise farklı bir noktada bulunuyor. F-35 programının ilk ortaklarından biri olan Ankara, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından programdan çıkarıldı.
Bugün, F-35’lerin teslim edilmesi durumunda Türkiye de Eurofighter ile beşinci nesil savaş uçaklarını birlikte kullanan ülkelerden biri olabilir.
Rakip Değil, Tamamlayıcı
F-35 ile Eurofighter arasındaki karşılaştırma genellikle stealth ve hız, beşinci nesil ve 4,5 nesil veya gelecek ve geçmiş üzerinden yapılıyor. Ancak İngiltere ve İtalya’nın deneyimi, iki uçağın birbirinin doğrudan alternatifi olmadığını gösteriyor.
F-35; görünmeden yaklaşma, düşmanı erken tespit etme, elektronik harp ve bilgi paylaşımıyla savaş alanını şekillendiriyor. Eurofighter ise hız, irtifa, manevra kabiliyeti, daha büyük mühimmat kapasitesi ve Meteor gibi uzun menzilli silahlarla çatışmanın ateş gücünü sağlıyor.
Bu nedenle 2026’da modern hava üstünlüğü, F-35 ile Eurofighter arasında seçim yapmaktan çok, iki uçağın güçlü yönlerini aynı operasyon içinde ne kadar etkili birleştirebildiğinizle ölçülüyor.