Nöbetçi Eczaneler
Saab, GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol sistemi için Orta Doğu’dan yeni bir sipariş aldığını açıkladı. Toplam değeri 10,1 milyar İsveç kronu, yaklaşık 1,04 milyar dolar olan anlaşma, iki adet GlobalEye uçağının üretimini ve 2030 yılında teslim edilmesini kapsıyor.
Siparişi veren ülkenin kimliği açıklanmadı. Saab; sektörün yapısı, müşteriyle ilgili koşullar ve ulusal güvenlik çıkarları nedeniyle anlaşmanın ayrıntıları hakkında başka bilgi paylaşılmayacağını bildirdi. Bu nedenle siparişin Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar veya bölgede GlobalEye ile ilgilendiği bilinen başka bir ülkeye ait olduğuna yönelik değerlendirmeler henüz doğrulanmış değil.
Hava, Deniz ve Kara Aynı Uçaktan İzleniyor
GlobalEye, klasik bir radar uçağından daha geniş görev alanına sahip çok alanlı bir Havadan Erken İhbar ve Kontrol sistemi olarak geliştirildi. Uçak, aktif ve pasif sensörleri sayesinde hava sahasını, deniz yüzeyini ve karadaki hareketliliği aynı görev sırasında takip edebiliyor.
Sistem tarafından toplanan bilgiler gerçek zamanlı olarak birleştiriliyor ve hava, kara ve deniz kuvvetlerine aktarılıyor. Böylece yaklaşan hava araçları, insansız hava araçları, füzeler, deniz platformları ve hareketli kara hedefleri daha erken tespit edilebiliyor. GlobalEye aynı zamanda farklı kuvvetlerin ortak harekâtını yönlendirebilen havadaki bir komuta-kontrol merkezi olarak görev yapıyor.
GlobalEye’ın temelinde Bombardier tarafından üretilen Global 6000 ve Global 6500 iş jeti ailesi bulunuyor. Platforma Saab’ın Erieye ER uzun menzilli AESA radarı, deniz gözetleme radarı, elektro-optik sensörler ve çok alanlı komuta-kontrol sistemi entegre ediliyor.
12 Saatten Fazla Havada Kalabiliyor
GlobalEye, görev konfigürasyonuna bağlı olarak 12 saatten uzun süre havada kalabiliyor. Uçağın üzerindeki Erieye ER radarının ölçüm menzilinin 650 kilometrenin üzerinde olduğu belirtiliyor.
Gövdenin üstünde bulunan ve görünümü nedeniyle “ski-box” olarak adlandırılan bölümde yaklaşık 10 metre uzunluğundaki Erieye ER radar anteni yer alıyor. Sistem, yalnızca yüksek irtifada uçan büyük hedefleri değil; alçak irtifadaki küçük hava araçlarını, deniz üzerindeki küçük tekneleri ve hareketli kara hedeflerini de takip edebilecek şekilde tasarlandı.
Saab, radarın yoğun elektronik karıştırmanın ve çevresel parazitin bulunduğu karmaşık operasyon ortamlarında da görev yapabildiğini belirtiyor. GlobalEye’ın sensör paketi, hedeflere ilişkin ham verileri tek tek göstermek yerine bilgileri birleştirerek operatörlere ortak bir harekat resmi sunuyor.
Ortadoğu’da Halihazırda Kullanılıyor
GlobalEye’ın Orta Doğu’daki ilk ve bilinen operatörü Birleşik Arap Emirlikleri. BAE, 2015’te başlayan tedarik programı kapsamında toplam beş GlobalEye aldı. Filonun beşinci ve son uçağı Eylül 2024’te teslim edildi.
Ancak Saab’ın yeni siparişte müşterinin kimliğini gizli tutması nedeniyle iki uçağın yine BAE’ye mi yoksa başka bir Orta Doğu ülkesine mi teslim edileceği bilinmiyor.
Bölgedeki balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracı tehdidinin artması, uzun menzilli erken ihbar sistemlerine duyulan ihtiyacı da büyütüyor. GlobalEye gibi platformlar, hedefler kara konuşlu radarların kapsama alanına girmeden önce tespit imkânı sağlayarak hava savunma sistemlerine daha uzun müdahale süresi kazandırıyor.