Nöbetçi Eczaneler
Ukrayna, Avrupa ülkeleriyle birlikte geliştirilmesi planlanan Freya anti-balistik füze savunma sisteminin ilk prototipini 2027’nin ilk yarısında ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Projeyi yöneten Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreter Yardımcısı Davyd Aloian, hedeflerinin ilk pratik sonuçları gösterebilecek bir “minimum uygulanabilir ürün” hazırlamak olduğunu açıkladı.
Belirlenen takvim, tam operasyonel ve seri üretime hazır bir sistemden ziyade radar, füze, fırlatıcı ve komuta-kontrol bileşenlerinin birlikte çalışabildiğini gösterecek ilk prototipi kapsıyor. Araştırma ve geliştirme maliyetlerini hesaplamakla görevli uluslararası yönlendirme komitesinin ise ilk toplantısını kısa süre içerisinde gerçekleştirmesi bekleniyor.
On Ülke Ortak Füze Savunma Sistemi Kuracak
Freya projesi, Ukrayna’nın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesinin Paris’te kurduğu Entegre Anti-Balistik Füze Koalisyonu’nun merkezinde yer alıyor. Koalisyonda Ukrayna’nın yanı sıra İngiltere, Almanya, Fransa, Danimarka, İtalya, Hollanda, İsveç, Norveç ve İspanya bulunuyor.
Ortaklığın amacı, Avrupa genelinde balistik füze tehditlerini tespit edebilen ve etkisiz hale getirebilen bütünleşik bir savunma mimarisi oluşturmak. Sistem özellikle yüksek hızları ve uçuş profilleri nedeniyle seyir füzeleri ile insansız hava araçlarına kıyasla daha zor önlenen balistik füzelere karşı geliştirilecek.
Patriot’a Daha Uygun Maliyetli Alternatif
Freya, ABD üretimi Patriot sisteminin doğrudan yerine geçmekten çok, Avrupa’nın mevcut hava savunma kapasitesini destekleyecek ve daha düşük maliyetle üretilebilecek bir alternatif olarak konumlandırılıyor.
Ukrayna şu anda Rus balistik füzelerini güvenilir şekilde önleyebilen Patriot sistemlerine büyük ölçüde bağımlı durumda. Ancak sınırlı stoklar, uzun üretim süreleri ve teslimatların siyasi gelişmelerden etkilenmesi Kiev yönetimini Avrupa merkezli yeni bir sistem geliştirmeye yöneltiyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Freya’nın mevcut sistemleri değiştirmeyi değil, Avrupa’nın savunmasını tamamlamayı hedeflediğini belirtti. Zelenski ayrıca sistemin daha hızlı ve daha düşük maliyetle geliştirilebilmesi için farklı Avrupa şirketlerinin kabiliyetlerinin bir araya getirileceğini ifade etti.
Ukrayna Füze ve Fırlatıcıyı Sağlayacak
Mevcut planlamaya göre Ukrayna, Freya projesine önleyici füze ve fırlatma sistemiyle katkı sunacak. Avrupa’daki ortaklardan ise modern radarlar, hedef tespit sensörleri, füze güdüm teknolojileri ve komuta-kontrol elektroniği sağlamaları bekleniyor.
Ukraynalı füze ve İHA üreticisi Fire Point, projenin ana sanayi ortağı olarak görev yapacak. Şirket, sistemin radar altyapısı için Alman savunma elektroniği üreticisi Hensoldt ile iş birliği anlaşması imzaladı.
Projeye şu ana kadar Fransız-İtalyan SAMP/T sistemini üreten Eurosam ile Leonardo, Thales ve Saab gibi Avrupa’nın önde gelen savunma şirketleri de katıldı.
Farklı Radar ve Bileşenlerle Kullanılabilecek
Freya’nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, açık sistem mimarisine sahip olacak şekilde tasarlanması. Bu yapı sayesinde farklı ülkeler kendi ürettikleri radarları, sensörleri veya elektronik sistemleri aynı savunma ağına entegre edebilecek.
Örneğin Danimarka’nın Weibel radarı veya İsveç’in Saab tarafından geliştirilen sistemleri, temel mimaride büyük bir değişiklik yapılmadan Freya’ya eklenebilecek. Yetkililer bu yaklaşımı, farklı üreticiler tarafından geliştirilen parçaların bir araya getirildiği modüler bir yapı olarak tanımlıyor.
Finansman ve Nihai Tasarım Henüz Net Değil
Projede açıklanan 2027 hedefi oldukça iddialı olsa da Freya’nın nihai maliyeti, üretim takvimi ve hangi ülkelerin ne kadar finansman sağlayacağı henüz kesinleşmedi.
Koalisyon, devletlerden ve şirketlerden gelecek katkıları tek merkezden yönetecek özel bir fon kurulmasını değerlendiriyor. Savunma şirketlerinin hükümetlerle birlikte doğrudan karar mekanizmasına katılmasının, bürokrasiyi azaltarak geliştirme sürecini hızlandırabileceği düşünülüyor.
İlk prototipin 2027’nin ilk yarısında hazır olması hedeflense de sistemin operasyonel testleri tamamlaması ve seri üretime geçmesi için daha uzun bir sürece ihtiyaç duyulması bekleniyor.