Nöbetçi Eczaneler
Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı EASA, Orta Doğu’da devam eden güvenlik riskleri nedeniyle Körfez hava sahasına yönelik uyarısını bir ay daha uzattı.
Ajansın 22 Temmuz’da güncellediği Çatışma Bölgeleri Bilgi Bülteni’ne göre, daha önce 29 Temmuz’da sona ermesi planlanan uyarının geçerlilik tarihi 31 Ağustos 2026 olarak değiştirildi. EASA, tavsiyelerin içeriğinde veya kapsadığı bölgelerde herhangi bir değişiklik yapılmadığını bildirdi. Uyarı, risk durumunun değişmesi hâlinde bu tarihten önce yeniden değerlendirilebilecek.
Dört Ülkenin Hava Sahası İçin Uçmayın Tavsiyesi
EASA, Avrupa merkezli havayollarına ve Avrupa Birliği uçuşlarında EASA tarafından yetkilendirilen üçüncü ülke operatörlerine, belirlenen hava sahalarında hiçbir irtifa veya uçuş seviyesinde operasyon gerçekleştirmemeleri tavsiyesinde bulundu.
Uyarının kapsamındaki hava sahaları şöyle sıralandı:
- Bahreyn hava sahası
- Kuveyt hava sahası
- Katar hava sahası
- Birleşik Arap Emirlikleri hava sahası
- Umman Körfezi üzerinde, 58 derece doğu boylamının batısında kalan Muskat uçuş bilgi bölümü
Bülten doğrudan Umman’ın bütün hava sahasını kapsamıyor. Uyarı, ülkenin uçuş bilgi bölümü içerisinde kalan Umman Körfezi’nin batı kesimiyle sınırlı tutuluyor.
Füze ve İHA Riski Devam Ediyor
EASA, kararın gerekçeleri arasında ABD ile İran arasındaki çatışmanın Körfez bölgesinde oluşturduğu belirsizliği gösterdi.
Ajansa göre geçici ateşkesin uygulanmasında yaşanan ciddi ve tekrarlanan ihlaller, bölgedeki risk seviyesini yeniden yükseltti. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmeye yönelik faaliyetleri, ticari gemilere gerçekleştirilen saldırılar ve ABD’nin askeri karşılıkları, sivil hava trafiği açısından ciddi tehdit oluşturuyor.
Bölgedeki büyük ABD askeri tesisleri de Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin füze ve insansız hava aracı saldırılarına doğrudan maruz kalma ihtimalini artırıyor.
EASA; füzelerin ve insansız hava araçlarının sivil uçuş rotalarından geçmesi, hava savunma müdahaleleri, havada gerçekleşebilecek önleme faaliyetleri ve düşen parçaların yolcu uçaklarını tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Sivil Uçakların Yanlış Tanımlanması Riski
Bültende özellikle hava savunma sistemlerinin yüksek alarm seviyesinde bulunmasına dikkat çekildi.
Ulusal hava savunma sistemleri ile ABD’ye ait sistemlerin etkinleştirilmesi, sivil uçakların yanlış tanımlanması veya istemeden hedef alınması riskini artırıyor. EASA, askeri hareketliliğin dar ve yoğun kullanılan hava sahalarında çok az uyarıyla ya da herhangi bir ön bildirim yapılmadan başlayabileceğini belirtti.
Bu durum, havayollarının uçuş rotalarını değiştirmesi ve hava trafik kontrol birimlerinin gerekli önlemleri alması için kullanılabilecek süreyi önemli ölçüde azaltıyor.
Ajansa göre füze, İHA, savaş uçağı ve hava savunma sistemlerinin aynı bölgede eş zamanlı olarak kullanılması, etkilenen hava sahalarında bütün irtifalardaki sivil uçuşlar için yüksek risk oluşturuyor.
Hava Sahası Kısa Sürede Kapanabilir
Körfez ülkeleri, çatışmanın farklı aşamalarında hava sahalarını geçici olarak kapattı veya bazı uçuş kısıtlamaları uyguladı.
Ancak EASA, askeri gelişmelerin hızlı ve öngörülemez biçimde ilerlemesinin bu tedbirlerin zamanında uygulanmasını zorlaştırabileceği görüşünde. Başka bir ifadeyle bir saldırı başladıktan sonra ilan edilecek hava sahası kapatması, bölgede bulunan bütün uçakları korumak için yeterli olmayabilir.
Bu nedenle havayollarından yalnızca yayımlanan uçuş bildirimlerini takip etmeleri değil, bölgedeki gelişmeleri sürekli izlemeleri ve ulusal havacılık makamlarının talimatlarına göre hareket etmeleri istendi.
Uçuş Süreleri Uzayabilir
Havayollarının belirtilen hava sahalarından uzak durması, Avrupa ile Güney Asya ve Uzak Doğu arasındaki bazı uçuşların daha uzun rotalara yönlendirilmesine neden olabilir.
Alternatif rotalar uçuş sürelerini ve yakıt tüketimini artırabilir; uçak ve ekip planlamasına bağlı olarak gecikme veya tarife değişiklikleri yaşanabilir. Ancak EASA’nın kararı, Bahreyn, Kuveyt, Katar veya Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki bütün havalimanlarının kapatıldığı anlamına gelmiyor.
Uçuşların gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceği, havayollarının kendi güvenlik değerlendirmeleri, kullanılabilecek alternatif rotalar ve ilgili ülkelerin hava sahası kararları doğrultusunda belirleniyor.
Bölge Yakından İzlenecek
EASA, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerle birlikte Körfez’deki güvenlik durumunu takip etmeye devam edecek.
Ajans, tehdit seviyesinde artış veya azalma yaşanması hâlinde uyarının 31 Ağustos’tan önce yeniden gözden geçirilebileceğini bildirdi. İran, Irak ve Lübnan hava sahalarına yönelik ayrı EASA uyarıları da ağustos ayının sonuna kadar yürürlükte bulunuyor. Ürdün için yayımlanan ayrı bültende de havayollarına ülkenin hava sahasında operasyon gerçekleştirmemeleri tavsiye ediliyor.