Nöbetçi Eczaneler
İran Devrim Muhafızları Ordusu DEniz Kuvvetleri, “yabancı müdahalenin yol açtığı istikrarsız güvenlik durumu” gerekçesiyle Hürmüz Boğazı’nı ikinci bir duyuruya kadar kapattığını açıkladı. Karar dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin ve küresel LNG arzının en kritik bölümünün geçtiği koridoru fiilen durma noktasına getirdi. Denizcilik veri şirketi Lloyd’s List Intelligence’a göre 7 Temmuz’dan bu yana koordinasyonlu rota üzerinden boğazı geçen büyük gemi sayısı sıfıra yakın; gemi hareketliliği bir haftada yüzde 52 azaldı.
Sema da Cephe Oldu
Deniz ablukasının gölgesinde asıl dramatik tablo gökyüzünde yaşanıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) hafta içinde İran’a yönelik üçüncü büyük hava harekatı dalgasını başlattığını duyurdu. Son operasyonda yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu aktardı. Tahran ise karşılık olarak Katar, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Umman’daki askeri tesisleri füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Ürdün ordusu İran Kaynaklı dört balistik füzeyi kendi hava sahasında düşürdüğünü açıklarken, Kuveyt ordusu “düşman hava hedeflerine” karşı müdahalede bulunduğunu duyurdu. Bahreyn’de sirenler art arda çaldı, halka güvenli noktalara gitme çağrısı yapıldı.
Krizin etkisi Körfez’le sınırlı kalmadı. Ürdün basını, İran’ın füze saldırısı nedeniyle başkent Amman’da uçuşların askıya alındığını duyurdu. Yemen Savunma Bakanlığı da İran uçaklarının kendi hava sahasını ihlal ettiğini öne sürerek bölgesel gerilimin cephesini genişletti. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı ise Hürmüz’deki güvenlik tehdidinin en yüksek seviyeye çıkardığını ilan etti.
Havayolları Rota Değiştiriyor
Bölgedeki hava sahası kısıtlamaları, küresel havayolu ağını yeniden şekillendiriyor. Şirketler sefer iptali yerine daha uzun ve maliyetli alternatif güzergahlara yöneliyor; bu da yakıt tüketimini ve maliyet baskısını artıyor. Emirates, Etihad ve Qatar Airways gibi Körfez merkezli devler uçuş ağlarını yeniden çizerken aktarma noktalarındaki yoğunluk uçuş sürelerini de uzatıyor. Türk hava sahası ise Kafkas koridorunun devamında, bölgeyi es geçmek zorunda kalan trafiğin önemli bir bölümünü üstleniyor.
Diplomatik cephede ise Katar, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan’tan yetkililer gerilimi azaltmak amacıyla Washington ve Tahran art arda temaslar yürütüyor. Ancak arabulucu kaynaklara göre boğazdaki son saldırıların, taraflar arasındaki mutabakatı baltalamak isteyen unsurlarca gerçekleştirildiğine dair kuşkular da masada. Hürmüz üzerindeki gerilim sürdükçe, hem deniz hem de hava trafiği için “normale dönüş” ihtimali her geçen gün biraz daha erteleniyor.