Nöbetçi Eczaneler
İngiltere’nin mevcut 48 uçaklık ilk F-35B tedarik programı, son üç uçağın Nisan 2026’da teslim edilmesiyle tamamlandı. Ancak 2021’de yaşanan kazada bir F-35B’nin kaybedilmesi nedeniyle kullanılabilir envanter 47 uçakta kaldı.
İngiliz hükümeti filoyu büyütmek amacıyla 27 uçaklık ikinci bir tedarik aşaması planlıyor. Yeni pakette uçak gemilerinden görev yapabilen 15 F-35B ile kara üslerinden kullanılacak 12 F-35A yer alacak.
Yeni Uçaklar 2030’ların Başında Gelecek
İngiltere Savunma Bakanlığının yayımladığı Savunma Yatırım Planı, bir sonraki F-35 grubunun ve ülkenin ilk F-35A uçaklarının 2030’ların başında hizmete gireceğini ortaya koydu.
Bu takvim, İngiltere’nin filosunu büyütme kararı almasına rağmen yaklaşık dört yıl boyunca envanterine yeni bir F-35 ekleyemeyeceği anlamına geliyor. Hükümet, 2026-2030 döneminde yeni uçak teslim almak yerine mevcut filonun hazırlık seviyesini, altyapısını ve personel kapasitesini geliştirmeye odaklanacak.
Plan kapsamında F-35 programına 2026-2030 yılları arasında yaklaşık 2,2 milyar sterlin ayrılması öngörülüyor. Bir sonraki 27 uçaklık tedarik paketinin toplam maliyetinin ise yaklaşık 3,2 milyar sterlin olması bekleniyor.
F-35A’lar Nükleer Görevlerde Kullanılacak
Yeni paketin en dikkat çeken bölümünü 12 adet F-35A oluşturuyor. İngiltere bugüne kadar yalnızca kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip F-35B modelini kullanıyordu.
F-35A’lar İngiliz uçak gemilerine inemeyecek ancak F-35B’ye göre daha uzun menzil, daha yüksek yakıt kapasitesi ve daha düşük satın alma maliyeti sunacak. İngiltere Savunma Bakanlığına göre A modeli, B modelinden yaklaşık yüzde 20-25 daha ucuz.
Uçaklar günlük operasyonlarda ağırlıklı olarak pilot eğitimi için kullanılacak. Bunun yanında İngiltere’nin NATO’nun nükleer paylaşım görevi kapsamında Amerikan üretimi nükleer silahları taşıyabilmesine imkan sağlayacak.
Mevcut Filoda Kullanılabilirlik Sorunu Var
Teslimatların gecikmesi, İngiltere’nin mevcut F-35 filosundaki sorunları daha önemli hale getiriyor. İngiliz Parlamentosu tarafından yayımlanan raporlarda personel ve yedek parça eksikliklerinin uçakların görev kullanılabilirliğini düşürdüğü belirtiliyor.
İngiltere’nin F-35’lerinde güvenli mesafeden kara hedeflerini vurabilecek SPEAR 3 füzesinin de 2030’ların başına kadar tam olarak kullanıma girmesi beklenmiyor. Bu nedenle mevcut uçakların sayısı kadar hangi silahlarla ve ne sıklıkla görev yapabildiği de tartışılıyor.
138 Uçaklık Hedef Korunuyor
İngiltere uzun vadede toplam 138 F-35 satın alma hedefini koruyor. Ancak ilk 48 uçaktan sonraki 27 uçak dışında kalan 63 uçak için kesinleşmiş bir teslimat takvimi veya nihai model dağılımı henüz bulunmuyor.
Yeni partiyle toplam tedarik sayısı 75’e çıkacak. Fakat ilk yeni uçağın ancak 2030’ların başında hizmete girecek olması, İngiltere’nin “büyüyen F-35 filosunun” bu on yılın geri kalanında mevcut büyüklüğünü koruyacağını gösteriyor.