Nöbetçi Eczaneler
Birleşmiş Milletler’e göre sürdürülebilirlik, 1987 tarihli Brundtland Raporunda yapılan tanıma dayanmaktadır. Sürdürülebilir kalkınma, bugünün ihtiyaçlarını, gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama kapasitesinden ödün vermeden karşılayan kalkınmadır. Kurumun belirlediği sürdürülebilirlik hedefleri tüm toplumun gelişimi için değerli hedeflerdir. Ülkeler bu çerçevede hedefler belirlerken, yaşanan savaşların hedefleri nasıl yok saydığı, bir diğer ifadeyle toplumun geleceğini ve gelecek nesilleri nasıl yok saydığı, açıkça görülmektedir.
Savaşın hava sahaları ile yürütülmesi sebebiyle, durumun havacılıkta sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirilmesi önemlidir. Havacılıkta sürdürülebilirlik denildiğinde akla genellikle karbon emisyonları, alternatif yakıtlar ve çevre dostu teknolojiler akla gelmektedir. Ancak ABD–İsrail–İran Çatışması ile hava sahalarının kapanması, rotaların uzaması ve yakıt tüketiminin artması, yıllardır elde edilmeye çalışılan çevresel kazanımları bir anda geri planda bırakmıştır. İran çevresindeki hava sahasının riskli hale gelmesiyle birlikte, Avrupa-Asya uçuşlarında ciddi rota değişiklikleri yaşanmıştır. Bu durum yalnızca uçuş sürelerini uzatmakla kalmamış, daha fazla yakıt tüketimine ve daha yüksek karbon salımına sebep olmuştur. Sürdürülebilirlik hedefleri kağıt üzerinde kalırken, havayolu şirketleri hayatta kalma refleksiyle hareket etmek zorunda kalmıştır.
Savaşlar, sürdürülebilirliğin sadece çevresel değil, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik boyutunun da önemli olduğunu, hatta sürdürülebilirliğin politik ve operasyonel bir mesele olduğunu gösteriyor. Savaşın ekonomik etkileri de sürdürülebilirlik çalışmalarını derinden etkilemeye devam ediyor. Artan yakıt fiyatları, sigorta maliyetleri ve operasyonel riskler, havayolu şirketlerini maliyet odaklı kararlar almaya ve çevre dostu yatırımlarını ertelenmesine sebep oluyor. Cevaplanması gereken asıl soru ise, sürdürülebilirliğin gerçekten barış zamanlarına ait bir ideal olduğu mu, yoksa krizlere dayanabilecek şekilde yeniden mi tanımlanması gerektiği mi?
Devam eden savaşlar, havacılık sektörüne daha gerçekçi bir sürdürülebilirlik anlayışı kazandırmak için bir dönüm noktası olabilir. Sadece düşük emisyonlu uçaklar üretmek değil; aynı zamanda krizlere dayanıklı, esnek ve akıllı bir havacılık sistemi kurmak gerekiyor. Gerçek şu ki, savaşlar sürdürülebilirliğin en büyük düşmanı ve gökyüzü sadece uçuşların değil, aynı zamanda küresel kırılganlıkların da sahnesi olarak önümüze çıkıyor. 2026 yılında ABD–İsrail ile İran çatışması, sürdürülebilirliğin yalnızca çevreyi korumak değil, belirsizliklere rağmen ayakta kalabilmek olduğunu kanıtlıyor.