Nöbetçi Eczaneler
Çin’in ticari uçak üreticisi COMAC, C919 ailesini genişletme çalışmalarında önemli bir aşamayı geride bıraktı. Yüksek rakımlı havalimanları için geliştirilen C919-600, 29 Temmuz’da Şanghay Pudong Uluslararası Havalimanı’ndan havalanarak ilk uçuşunu başarıyla tamamladı.
B-002U tescilli prototip, 1 saat 59 dakika boyunca havada kaldı. COMAC, uçuş kapsamında planlanan bütün testlerin tamamlandığını ve elde edilen ilk sonuçların uçağın geliştirme programında önemli bir ilerleme anlamına geldiğini açıkladı. C919-600 böylece standart C919’un ardından ailenin uçuş testlerine başlayan ikinci üyesi oldu.
New heights for China’s homegrown jet family!
On July 29, the first high-altitude variant of the COMAC C919 completed its maiden test flight at Shanghai Pudong International Airport. The aircraft fulfilled all planned test subjects during the flight, marking a landmark step… pic.twitter.com/gNpQkN2Yfe
— Sinical (@Sinical_C) July 29, 2026
Yüksek Rakımlı Havalimanları İçin Geliştirildi
C919-600, özellikle Çin’in batısında ve Tibet Platosu’nda bulunan yüksek rakımlı havalimanlarında kullanılmak üzere geliştiriliyor.
Yüksek rakımda hava yoğunluğunun azalması, uçak motorlarının ürettiği itkiyi ve kanatların oluşturduğu kaldırma kuvvetini düşürüyor. Bu nedenle uçakların kalkış ve iniş sırasında daha uzun pistlere ihtiyaç duyması, taşıyabilecekleri yolcu ve yük miktarının azalması veya operasyon limitlerinin yeniden hesaplanması gerekebiliyor.
COMAC, bu koşullara uyum sağlayabilmek için C919-600’ün gövdesini standart modele göre kısalttı. Daha düşük gövde ağırlığı ve yüksek irtifa operasyonları için geliştirilen sistem iyileştirmeleri sayesinde uçağın ince hava koşullarında daha verimli kalkış ve iniş yapması hedefleniyor.
Yaklaşık 140–160 Yolcu Taşıyacak
C919-600’ün kabin düzenine bağlı olarak yaklaşık 140 ile 160 arasında yolcu taşıması planlanıyor. Standart C919 ise COMAC’ın açıkladığı konfigürasyonlara göre 158 ile 192 yolcu kapasitesine sahip.
Daha kısa gövde ve düşük yolcu kapasitesi ilk bakışta bir dezavantaj gibi görünse de bu yapı, yüksek rakımlı havalimanlarında daha güçlü operasyon performansı sağlıyor. Modelin, daha büyük uçakların yolcu ve yük kısıtlamalarıyla karşılaşabildiği bölgesel hatlara hizmet vermesi bekleniyor.
İlk Müşteri Xizang Airlines Olacak
C919-600, daha önce Tibet Airlines adıyla faaliyet gösteren Xizang Airlines ile birlikte geliştiriliyor. Yüksek rakımlı havalimanlarında geniş operasyon deneyimine sahip şirket, model için 40 uçaklık sipariş verdi ve C919-600’ün ilk kullanıcısı olmaya hazırlanıyor.
Xizang Airlines’ın operasyonel deneyiminin, uçağın Tibet Platosu’ndaki zorlu hava şartlarına ve yüksek meydanlara göre geliştirilmesinde önemli rol oynadığı belirtiliyor.
Uçuş Testleri Devam Edecek
İlk C919-600 prototipi ocak ayında üretim hattından çıkarılmış, ardından yer testleri ile düşük ve yüksek hızlı taksi denemelerine başlamıştı. İlk uçuşun tamamlanmasıyla birlikte program daha kapsamlı uçuş testlerinin gerçekleştirileceği yeni bir aşamaya geçti.
Bu süreçte uçağın aerodinamik performansı, motor ve sistem davranışları, kalkış ve iniş mesafeleri, farklı ağırlıklardaki uçuş özellikleri ve yüksek rakım şartlarındaki operasyon kabiliyeti incelenecek.
COMAC, C919-600’ün sertifikasyonunun ve ilk teslimatının ne zaman gerçekleştirileceğine ilişkin henüz kesin bir takvim açıklamadı.
COMAC Tek Modelden Uçak Ailesine Geçiyor
Standart C919, 2022’de Çin Sivil Havacılık İdaresinden tip sertifikası almış ve Mayıs 2023’te China Eastern Airlines filosunda ticari uçuşlara başlamıştı.
C919-600’ün uçuş testlerine başlaması, COMAC’ın tek bir yolcu uçağı üretmek yerine farklı kapasite ve operasyon ihtiyaçlarına hitap eden geniş bir C919 ailesi oluşturma planını güçlendiriyor.
Üretici, yüksek rakım modeli C919-600’ün yanı sıra yaklaşık 210 yolcu kapasitesine ulaşması beklenen daha uzun gövdeli bir C919 versiyonu üzerinde de çalışıyor. Böylece C919 ailesinin bölgesel hatlardan yoğun ana hat operasyonlarına kadar daha geniş bir pazara hitap etmesi hedefleniyor.
Çin’in Uçak Üretim Hedefleri Açısından Kritik
C919-600’ün ilk uçuşu, Çin’in ticari havacılıkta Airbus ve Boeing’e olan bağımlılığını azaltma stratejisi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Ancak COMAC’ın küresel pazarda büyüyebilmesi için üretim hızını artırması, uluslararası bakım ve yedek parça altyapısı kurması ve başta Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı olmak üzere yabancı havacılık otoritelerinden sertifika alması gerekiyor.
C919 programında motor, aviyonik ve çeşitli uçuş sistemleri için ABD ve Avrupa merkezli tedarikçilere bağımlılığın devam etmesi de üretim planları açısından önemli risklerden biri olmayı sürdürüyor.
C919-600’ün başarılı ilk uçuşu doğrudan ticari hizmete giriş anlamına gelmiyor. Ancak uçuş, COMAC’ın C919’u farklı operasyon şartlarına uyarlanabilen bir uçak ailesine dönüştürme planında önemli bir dönüm noktası oluşturuyor.