Havada Bir Ömür kitabımın 143-144. sayfasındaki cevap olabilecek bilgi merak edenlere gelsin.
Bu beyaz iz yani kuyruk izi uçağın arkasından dumanlar çıkararak uçtuğunu düşündürür. Hayal gücüyle gizem dolu hikâyelere hatta komplo teorilerine bile ilham verse de soğuk havada ağzımızdan çıkan buhar gibidir.
Uçaklar daha az yakıt harcamak ve atmosferik olaylardan etkilenmemek için yüksek irtifada uçar. Arabalardaki gibi yakıt tüketimi uçaklarda da egzoz gazına yol açar. 10.000 metre gibi çok yüksekten ve -30 ile -56 santigrat derece soğukta uçtuklarında, motora giren soğuk hava ısınarak su buharı haline gelir ve çıkarken soğuktan su damlacıkları donarak buz halini alır.
Uçağın arkasında görünen buluttan bir yol gibi bu beyaz izi bırakır. Daha sonra da buharlaşır ve yok olur.
Motordan çıkan gazın ortalama yüzde 70’i karbondioksit, yüzde 29’u su buharı ve yüzde 1’i de diğer gazlardan oluşur.
Havacılık terminolojisinde bu izlere ‘contrail’ denir. İngilizce yoğunlaşma ‘condensation’ ile iz anlamına gelen ‘trail’ kelimelerinin kısaltmasıdır.
Uçaklar alçak irtifalara indiğinde, dış hava ısındığından bu beyaz izler oluşmaz. Araştırmalar, uçuşların yüzde 10’unda bu izlerin olduğunu gösterir.
Bu izler değişen havayı, yaklaşan fırtınaları da gösterir.
Contrail bazen kimyasal iz anlamına gelen ‘chemtrail’ ile karıştırılarak komplo teorilerine sebep olur. “Uçakların dünyayı ve insanları gizli planları doğrultusunda etkilemek için çeşitli kimyasallar yaydıkları” iddia edilse de bu ispatlanamamıştır. Ancak bilim insanları bu izlerin atmosferdeki sıcaklığı artırdığı için zararı olduğunu söylüyor.
YORUMLAR