Uçaklarda iniş ve kalkış sırasında koltukların dik, pencere perdelerinin açık olması zorunluluğu, uluslararası havacılık güvenlik kurallarına dayanmaktadır. Bu kuralların amacı, olası bir acil durumda hem yolcuların hem de mürettebatın güvenliğini maksimum seviyeye çıkarmaktır.
İniş ve kalkış, bir uçuşun en kritik aşamalarıdır. Havacılık istatistiklerine göre kazaların büyük bir bölümü bu aşamalarda meydana gelir. Bu yüzden, koltukların dik olması önemli bir güvenlik tedbiridir.
Pencere perdelerinin açık tutulması ise hem mürettebatın hem de yolcuların dışarıdaki koşulları (yangın, kaza, apronda normal olmayan hareketlilik vs) hızlıca değerlendirebilmesi için kritik bir öneme sahiptir.
Ayrıca, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve Avrupa Havacılık Emniyet Ajansı (EASA) gibi otoriteler tarafından dünya genelinde iniş ve kalkışlarda koltuklar dik ve pencere perdeleri açık olması gerekmektedir.
Koltukların Dik Olmasının Nedenleri
a) Çarpma ve Sarsıntı Anında Koruma
B)Tahliye Süresini Kısaltma
C) Emniyet Kemeri ve Airbag Sistemi Uyumu
a) Çarpma ve Sarsıntı Anında Koruma
•Koltuğun dik olması, yolcunun oturma pozisyonunu destekler ve ani bir duruş veya sert iniş durumunda omurgaya binen yükü en aza indirir.
•Eğer koltuk geriye yatık olursa, öndeki yolcunun yüzüne veya vücuduna baskı yapabilir, bu da yaralanma riskini artırır.
b) Tahliye Süresini Kısaltma
•Acil tahliyeler genellikle 90 saniye içinde tamamlanmalıdır. Koltukların dik olması, yolcuların daha hızlı hareket etmesini sağlar.
•Koltuk yatık olursa, arka sıradaki yolcunun bacak mesafesi daralır ve kaçış sırasında engel oluşturabilir.
c) Emniyet Kemeri ve Airbag Sistemi Uyumu
•Emniyet kemerleri, yolcuyu olası bir sarsıntıya karşı en iyi şekilde koruyabilmek için dik konumda optimize edilmiştir.
•Yeni nesil uçaklarda bulunan airbag sistemleri, yolcu oturma pozisyonundayken en iyi performansı gösterecek şekilde tasarlanmıştır. Koltuk yatık olursa airbag etkisini kaybedebilir.
2. Pencere Perdelerinin Açık Olmasının Nedenleri
a) Acil Durumlarda Hızlı Karar Alma
b) Karanlık Ortama Göz Alışması
c) Mürettebatın Gözlem Yeteneğini Artırma
a) Acil Durumlarda Hızlı Karar Alma
•Dışarıdaki duman, yangın, hasar veya enkaz gibi tehlikeler önceden fark edilerek acil çıkış yönü belirlenebilir.
•Eğer uçak suya veya engebeli bir alana iniş yaparsa, hangi kapının daha güvenli olduğu dışarıya bakılarak anlaşılabilir.
b) Karanlık Ortama Göz Alışması
•İniş ve kalkış sırasında kabin ışıkları genellikle kısılır. Pencere perdelerinin açık olması, yolcuların dış ortama gözlerini alıştırmasına yardımcı olur.
•Olası bir tahliyede gözler karanlığa daha hızlı adapte olacağı için yön bulma kolaylaşır.
c) Mürettebatın Gözlem Yeteneğini Artırma
•Kabin ekibi, dışarıyı gözlemleyerek olası anormallikleri (örneğin motor arızası, kanat veya iniş takımlarında hasar) fark edebilir ve pilotları bilgilendirebilir.
•Duman veya alev gibi tehlikeler içeriden fark edilerek erken müdahale sağlanabilir.
3. Havacılık Kuralları ve Standartları
A) ICAO’ya göre: ICAO’nun Acil Durum Tahliye Prosedürleri gereği, uçaktaki herkesin acil çıkış kapılarını ve dış ortamı net şekilde görebilmesi gereklidir.
B) FAA ve EASA’ya göre: yönetmeliklerine göre, yolcuların acil bir durumda engellenmeden tahliye edilmesi için tüm çıkış yollarının açık olması şarttır.
İniş ve kalkış sırasında koltukların dik olması ve pencere perdelerinin açık tutulması, yolcuların güvenliği için kritik bir önlem olarak kabul edilir. Bu basit kurallar:
•Acil durumlarda hızlı tahliyeyi kolaylaştırır,
•Yaralanma riskini azaltır,
•Mürettebatın dış durumu değerlendirmesine yardımcı olur,
•Yolcuların ortama gözlerini adapte etmesini sağlar.
Bu yüzden, havayolu şirketleri bu kurallara sıkı sıkıya bağlı kalır ve yolculardan da bu kurallara uymaları beklenir.
