Nöbetçi Eczaneler
Düşük bütçeli (low cost) havayolları ile yazılan şikâyetleri okuyunca, yolculara halen tam hizmet veren ile düşük bütçeli havayolları arasındaki farkın tam olarak anlatılamadığını düşünüyorum. Bunlar birbirinden tamamen farklı iki iş modeli. Tam hizmet veren havayolları size bilet fiyatı içinde pek çok hizmeti verir. Siz bu hizmetleri kullanın ya da kullanmayın, bilet fiyatı neyse ödersiniz. Ancak düşük bütçeli havayollarında bu hizmetleri seçebilirsiniz. Mesela, uçak altı bagaj taşımayacaksanız, bu bedel bilete yansıtılmaz ya da uçakta yemek yemeyeceksiniz, bu hizmeti seçmezseniz ve ödemesini yapmazsınız. Bu şekilde kullanmayacağınız hizmetlerin bilet bedeline ekletmeyip, daha uygun fiyata uçabilirsiniz.
Öte yandan düşük bütçeli havayolları maliyetlerini düşürüp, daha uygun bilet fiyatı sunabilmek için alışkanlıklarımızı değiştirdiler. Online check-in’e yönelirdiler. Eğer havalimanında işlem yaparsanız bir bedel ödemeniz gerekiyor. Ancak her düşük bütçeli havayolu bunu yapmıyor. Düşük bütçeli havayolu şirketleri maliyetleri düşürmek için sizi online check-in, self-check-in, self bag drop sistemleri kullandırarak check-in ve bagaj işlemlerinin yolcuların kendilerinin yapmasına yönlendiriyorlar. Uçaklarda illa olması gerekmeyen sistemleri kullanmıyorlar.
Bunun yanı sıra tam hizmet veren havayolları da bilet fiyatlarını sunarken değişik opsiyonlar sunmaya başladılar. Bagaj ağırlığı , bilet değiştirme ve ücretsiz koltuk seçme gibi hakları sınırlayan veya hepsini sunan paketleri biletinizi alırken seçebiliyorsunuz.
Çalıştığım havalimanına Wizzair yetkilileri geldiği zaman pazarı bozabilecekleri endişesi ile mesafeli yaklaşmıştık. Söyledikleri bir cümle halen aklımda: “Diğer havayollarının yolcularını çalmayacağız, yeni yolcu yaratacağız.” Avusturya Havayolları Üsküp – Viyana uçarken, Wizzair Üsküp – Bratislava uçmaya başlamıştı. Bir çalışma arkadaşım Wizzair uçmaya başlayınca “Avusturya Havayolları seneye pazardan çekilir.” derken ben de bunun olmayacağını söylemiştim. İlk yıl sonunda Avusturya Havayolları bir yıl önce ile aynı sayıda yolcu taşırken, Wizzair 30 bin ek yolcu yaratmıştı. Sonraki sene ise her iki havayolunun yolcu sayısı artmıştı.
Düşük bütçeli havayolları ucan yolcu sayısının artmasında çok ciddi anlamda katkıda bulundular. Kısa süreli, sırt çantalı tatilleri /gezileri cazip kıldılar. En önemlisi bütçenizi çok sarsmayacak uçuş imkânları yarattılar.
Yolcu tepkileri ve beklentilerine göre hem tam bütçeli hem de düşük bütçeli havayolları değişik hizmetler, fiyat paketleri geliştirmek ve sunmak için çalışacaklar.