Nöbetçi Eczaneler
Avrupa Birliği’nin Schengen sınırlarını dijitalleştirmek amacıyla geliştirdiği Entry/Exit System (EES), AB vatandaşı olmayan yolcuların biyometrik verilerle kayıt altına alınmasını öngörüyor. Amsterdam Schiphol Havalimanı’nda uygulamaya giren sistem, havalimanı operasyonları ve yolcu akışı açısından yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.
Avrupa Birliği uzun süredir üzerinde çalıştığı Entry/Exit System (EES) ile Schengen sınır yönetimini köklü biçimde değiştirmeye hazırlanıyor. Yeni sistemle birlikte yıllardır uygulanan pasaport damgası yöntemi büyük ölçüde ortadan kalkacak ve yolcuların giriş-çıkış hareketleri biyometrik veriler üzerinden takip edilecek.
Amsterdam Schiphol Havalimanı’nda sisteme ilk kez denk gelmek, Avrupa’nın sınır yönetiminde nasıl bir dönüşüm planladığını sahada görmek açısından önemli bir deneyim oldu. Schengen pasaport kontrolüne ulaşmadan önce kurulan yeni bankolar yolcuların dikkatini çekiyor. Yolcular bu bankolara yönlendirilerek sisteme ilk kayıt işlemlerini yaptırıyor.
Bu süreçte şu işlemler gerçekleştiriliyor:
– Pasaport taraması
– Parmak izi alınması
– Yüz fotoğrafı çekimi
– Yolcunun biyometrik profilinin oluşturulması
İşlemler teknik olarak birkaç dakika sürüyor. Ancak uygulamanın henüz geçiş aşamasında olması nedeniyle kayıt işlemi tamamlanan yolcular yine klasik pasaport kontrol sırasına yönlendiriliyor.
Amsterdam Schiphol’de gözlemlenen durumda yolcuların yaklaşık 35–40 dakika süren pasaport kontrol kuyruğunda beklemeye devam ettiği görülüyor. Bu durum, sistemin henüz operasyonel olarak tam oturmadığını gösteriyor.
AVRUPA’DA OPERASYON DEĞİŞİKLİĞİ
EES sistemi yalnızca sınır kontrol prosedürlerini değil, aynı zamanda Avrupa’daki havalimanı operasyonlarını da doğrudan etkileyecek bir dönüşüm anlamına geliyor.
Schengen bölgesi dünya havacılığının en yoğun sınır geçişlerinden birine sahip. Avrupa Komisyonu verilerine göre Schengen dışından Avrupa’ya her yıl 700 milyona yakın yolcu giriş yapıyor. Bu ölçekte bir yolcu hareketinin biyometrik veri tabanına aktarılması, havalimanlarında yeni altyapı yatırımlarını zorunlu hale getiriyor.
Özellikle büyük hub havalimanlarında şu yatırımlar hızla yaygınlaşıyor:
– Biyometrik kiosklar
– Otomatik sınır kapıları (e-gates)
– Yüz tanıma teknolojileri
– Merkezi veri altyapısı
Schiphol Havalimanı bu dönüşümün pilot uygulamalarından biri olarak görülüyor. 2024 yılında yaklaşık 62 milyon yolcuya hizmet veren Schiphol, Avrupa’nın en yoğun havalimanları arasında yer alıyor. Bu ölçekteki bir merkezde sınır kontrol süreçlerindeki birkaç dakikalık değişim bile operasyonel açıdan ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
YOLCU AKIŞ YÖNETİMİ YENİDEN TASARLANIYOR
EES sisteminin havalimanı yönetimleri açısından en kritik boyutu yolcu akış yönetimi.
Bugüne kadar pasaport kontrol süreçleri büyük ölçüde manuel yürütülüyordu. Yeni sistemde ise veri doğrulama sürecinin büyük kısmı dijital platformlar üzerinden gerçekleşecek.
Uzmanlara göre sistem tam anlamıyla devreye girdiğinde şu değişimler yaşanacak:
– Pasaport kontrol süreleri kısalacak
– Sık seyahat eden yolcular için hızlı geçiş imkânı oluşacak
– Havalimanlarında biyometrik yolcu akışı yaygınlaşacak
Özellikle yüz tanıma teknolojileri sayesinde bazı havalimanlarında sınır geçişinin 10-15 saniyeye kadar düşmesi hedefleniyor. Ancak bu noktaya ulaşmak için Avrupa’nın birkaç yıllık adaptasyon sürecine ihtiyacı olduğu görülüyor.
ETIAS İLE BİRLİKTE DAHA SIKI SCHENGEN KONTROLÜ
EES sistemi tek başına değil, Avrupa Birliği’nin yeni sınır mimarisinin bir parçası olarak tasarlandı. Bu sistemin ardından devreye girmesi planlanan ETIAS (European Travel Information and Authorisation System), Schengen bölgesine vizesiz seyahat eden yolcular için elektronik seyahat izni zorunluluğu getirecek.
EES ve ETIAS birlikte çalışarak şu hedeflere hizmet edecek:
– Schengen’de kalış sürelerinin otomatik takibi
– Güvenlik taramasının seyahat öncesinde yapılması
– Sınır kontrol süreçlerinin dijitalleşmesi
Bu model, ABD’de uygulanan ESTA sistemine benzer bir dijital sınır yönetimi oluşturmayı amaçlıyor.
PASAPORT DAMGASININ SONU
Schengen bölgesine seyahat eden milyonlarca yolcu için pasaport damgası yıllardır sınır geçişinin sembolüydü. EES sistemi ile birlikte bu damgalar büyük ölçüde ortadan kalkacak. Yerini ise parmak izi, yüz tanıma ve dijital veri tabanları alacak.
Amsterdam Schiphol’de karşılaştığım uygulama henüz erken aşamada olsa da Avrupa’nın sınır yönetiminin hızla dijitalleşen bir yapıya doğru ilerlediğini açık biçimde gösteriyor.
Bugün için yolcuların karşısına ek bir işlem ve bekleme süresi olarak çıkan bu sistem, birkaç yıl içinde Avrupa havalimanlarının standart prosedürü haline gelebilir.