Adana Şakirpaşa Havalimanı’nın kapanması ve Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın açılması, Adana ve Mersinliler için basit bir açılma-kapanma hikayesi değil; kent hafızası, erişim modeli ve bölgesel havacılık vizyonunun yeniden tanımlanması anlamına geliyor.
2024 yılının Ağustos ayında tarifeli uçuşlara kapatılan Adana Şakirpaşa Havalimanı, yaklaşık 87 yıl boyunca şehrin hava kapısı olarak hizmet verdi. Şehir merkezine yaklaşık 3 kilometre mesafedeki konumu sayesinde yolcular için zaman avantajı sunuyor, özellikle iş dünyası ve sık seyahat eden yolcular için büyük kolaylık sağlıyordu.
Ancak fiziksel kapasite sınırlarına ulaşmış olması ve genişleme imkânlarının kısıtlı kalması, yeni bir havalimanı yatırımını uzun süredir gündemde tutuyordu. Çukurova Uluslararası Havalimanı bu ihtiyacın karşılığı olarak Tarsus sınırlarında konumlandırıldı.
Adana ve Mersin’in ortasında yer alan bu yeni tesis, iki büyük şehri tek bir havacılık altyapısında birleştirme hedefiyle planlandı. Ancak bu planlama, erişim tartışmalarını da beraberinde getirdi.
TEKNİK ÖZELLİKLER VE ALTYAPI
Çukurova Havalimanı’nın en güçlü yönü teknik kapasitesi. 3 bin 500 metre uzunluğunda ve 60 metre genişliğinde ana piste sahip olan tesis, geniş gövdeli uçak operasyonlarına uygun altyapı sunuyor. Buna ek olarak yardımcı pist, geniş apron alanı ve yüksek uçak park kapasitesi bulunuyor. Terminal binası yaklaşık 110 bin metrekarelik kapalı alanıyla bölgesel ölçekte modern bir hava ulaşım merkezi niteliğinde.
Yıllık 9 milyon yolcu kapasitesi hedefiyle tasarlanan havalimanı, ilerleyen yıllarda bu kapasitenin artırılmasına uygun şekilde projelendirilmiş durumda. Kargo terminali ve lojistik alanları da dikkate alındığında, yalnızca yolcu değil ticari taşımacılık açısından da stratejik bir konum hedefleniyor.
İLK YIL PERFORMANSI
Çukurova Havalimanı’nın açılışının ardından ilk yıl içinde 5 milyonun üzerinde yolcuya hizmet verilmesi, bölgesel talebin güçlü olduğunu gösteriyor. Bu rakam, Şakirpaşa dönemindeki yıllık ortalama yolcu sayısıyla karşılaştırıldığında dikkat çekici bir geçiş performansı anlamına geliyor. Havayolu şirketleri açısından tek merkezli büyük altyapı, operasyonel verimlilik ve slot planlaması açısından avantaj sağlayabiliyor.
OLUMLU YÖNLER
Çukurova Havalimanı’nın yeni terminal mimarisi ferah ve modern. Check-in bankoları geniş, güvenlik kontrol alanları daha düzenli ve bagaj teslim süreçleri daha sistematik ilerliyor. Özellikle yoğun yaz sezonunda Şakirpaşa’da hissedilen sıkışıklık burada daha az yaşanıyor.
Ayrıca pist uzunluğu sayesinde uluslararası direkt uçuş potansiyeli artmış durumda. Teknik altyapı, ilerleyen dönemlerde Avrupa ve Orta Doğu hatlarının çeşitlenmesine imkân sağlayabilir.
ELEŞTİRİLER VE ULAŞIM SORUNU
Ancak tüm teknik avantajlara rağmen en büyük tartışma başlığı ulaşım. Adana merkezden 30-40 dakika, Mersin merkezden benzer sürelerde kara yolculuğu gerektiriyor. Şakirpaşa’da 10 dakikalık şehir içi erişim alışkanlığı olan yolcular için bu ciddi bir değişim.
Taksi ücretlerinin artışı, özellikle sabah erken ve gece geç saatlerde toplu taşıma seçeneklerinin sınırlı olması, sosyal medyada en sık dile getirilen şikayetler arasında. ‘Uçak bileti ucuz, havalimanına gitmek pahalı’ ifadesi bölge yolcularının algısını özetliyor.
HAVAMAŞ ve özel servisler mevcut olsa da yoğun saatlerde kapasite sorunu yaşandığına dair kullanıcı deneyimi bulunuyor. Özellikle birden fazla uçuşun iniş yaptığı zaman dilimlerinde bekleme süreleri artabiliyor.
Çukurova Havalimanı’nda rent a car araçları teslim etmeye gidilen güzergahta önceden bir planlama yapılmamış olması, trafiğin ters yönden akmasına sebep olmuş. Açılıştan bu yana uzun süre geçmesine rağmen bazı temel teknik meselelere çözüm bulunamamış olması ise yönetimsel olarak bazı sıkıntılar olduğu yönünde algıyı güçlendiriyor.
Havalimanının içerisinde birçok kiralama alanının boş durması, brandalar ve terk edilmişlik hissi ise terminal deneyimini ilginçleştiriyor.
DENEYİMSEL BOYUT
Yeni havalimanlarında yolcu algısını belirleyen unsur pist uzunluğu ile sınırlı değil haliyle, toplam seyahat süresi her zaman yolcular için en önemli konulardan biri oldu. Uçuş süresi bir saatken, havalimanına erişim süresi benzer zaman dilimine ulaştığında yolcu deneyimi farklılaşmaya başlıyor.
Şakirpaşa şehirle bütünleşik bir hava kapısıydı. Çukurova ise bölgesel ölçekte konumlanan, karayolu bağlantısına bağımlı bir model sunuyor. Bu durum psikolojik olarak da ‘seyahatin maliyet kalemi’ algısını güçlendiriyor.
Uzun vadede Çukurova Uluslararası Havalimanı, doğru ulaşım entegrasyonu sağlanırsa Doğu Akdeniz’in önemli havacılık merkezlerinden biri olabilir. Raylı sistem bağlantısı, ekspres otobüs hatları ve gece operasyonlarına uygun ulaşım planlaması bu sürecin anahtarı.
Teknik olarak güçlü, altyapı açısından doğru konumlanmış bir yatırım söz konusu. Ancak yolcu memnuniyetinin sürdürülebilir olması için erişim modelinin ve terminaldeki deneyimin iyileştirilmesi gerekiyor.
