Ana Sayfa Arama Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Tump İran’la Tarihi Ateşkesi G7’de İmzaladı: Nükleer Müzakere 60 Gün Sürecek

28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak askeri operasyonu başlatmasıyla alevlenen çatışma yaklaşık dört aylık bir sürecin ardından Fransa’da imzalanan bir mutabakat zaptıyla durduruldu. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasıyla küresel enerji piyasaları sarsılmış, petrol fiyatları çatışma öncesine kıyasla yaklaşık 8 dolar yükselmişti.

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak askeri operasyonu

ABD Başkanı Donald Trump, G7 zirvesinin yapıldığı Evian-les-Bains’de Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğiyle Versailles Sarayı’nda düzenlenen devlet yemeğinde anlaşmanın basılı nüshasını imzaladı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da aynı gün belgeyi imzaladığı Tahran tarafından doğrulandı.

ABD Başkanı: Anlaşma İhlal Edilirse Onları Yerle Bir Edeceğiz

Trump, bir basın toplantısında İran hakkında, “Anlaşmayı ihlal ederlerse onları yerle bir edeceğiz,” dedi. “Bunu istemiyorum. Anlaşmaya uymalarını istiyorum.” Trump, bu ateşkesin Ortadoğu’da barışı sağlayacağını ve petrol fiyatlarını düşüreceğini umduğunu söyledi.
ABD Başkanı daha önce de “Eğer hoşuma gitmezse, eğer uslu durmazlarsa, tam kafalarının ortasına bomba atmaya geri döneriz, tamam mı?” demişti.

Anlaşmada Ne Var? 

Mutabakat zaptı “tüm cephelerde Lübnan dahil, askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi”ni birinci madde olarak kayıt altına aldı. Buna ek olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçişte 60 günlük geçiş ücreti muafiyeti, 300 milyar dolarlık İran “yeniden yapılanma” fonu ve ABD’nin “tüm yaptırımları” kaldırması da anlaşmaya dahil edildi.

En kritik mesele olan nükleer program ise 60 günlük müzakere sürecine bırakıldı. Tarafların karşılıklı rızasıyla bu süre uzatılabilecek. Metin, İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğini teyit ettiğini kayıt altına alırken zenginleştirilmiş uranyumun UAEA denetiminde ülke içinde seyrelticeğini öngörüyor. ABD’nin başlangıçta talep ettiği, nükleer materyalin İran dışına çıkarılması koşulundan vazgeçildi.

“Ekonomik Felaket” Vurgusu

Trump, anlaşmayı savunurken ekonomik argümanı ön plana çıkardı. Çatışmanın sürmesi durumunda “dünya çağında bir buhrana” yol açabileceğini söyleyen başkan, “Her barış ihtimalinden söz ettiğimizde borsa roket gibi fırladı” dedi; ardından olası bir başarısızlık durumunda İran’ı “yerle bir edeceklerini” de ekledi.

Anlaşmanın açıklanmasının ardından petrol fiyatları geriledi; Brent ham petrol Asya seansında varille 78,79 dolara indi. Ancak bu seviye çatışma öncesine kıyasla hala yaklaşık 8 dolar yüksekteydi.

Tahran’dan Temkinli Mesaj

İran’ın parlamenter başkanı ve baş müzakerecesi Mohammed Bagır Galib, devlet yayın organına verdiği demeçte ABD’ye olan güvensizliğin sürdüğünü belirtti. “Eğer düşman mantık dilini anlamazsa güç diliyle yeniden sahneye çıkarız” diyen Galib, Hürmüz Boğazı’nın savaş öncesi koşullara dönmeyeceğini; 60 günlük muafiyet döneminin ardından geçiş ücretlerinin yeniden devreye alınabileceğini ima etti.

300 Milyar Dolarlık Fon Tartışması

Anlaşmanın en tartışmalı kalemine ilişkin ABD’li yetkililer, basın toplantısında söz konusu fonun ABD hazinesinden doğrudan ödeme gerektirmediğini vurguladı. Örnek olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nin ABD onayıyla İran’da elektrik santrali inşa edebileceği senaryosunu öne sürdüler. Trump da bunu “uydurma haber” olarak nitelendirdi; ancak çatışma döneminde dondurulmuş İran varlıklarının iade edilebileceğini de teslim etti. “Bizim paramız değil, onların parası; bir noktada geri vermek zorunda kalacağız” dedi.

İsrail Sürprizi

Anlaşmada Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkes görülmesine karşın İsrail, Lübnan’daki kuvvetlerini çekmeyeceğini açıkladı ve Hizbullah’a yönelik saldırılarını sürdürdü. Trump bu tutumu açıkça eleştirdi. Netanyahu’ya “biraz daha yumuşak bir dokunuş” çağrısında bulunan başkan, “Her Hizbullah üyesinin girdiği bir binayı yıkmak zorunda değilsin” dedi.