Nöbetçi Eczaneler
F-35’in Görev Yapabilirliği Dört Yılda Yüzde 67’den Yüzde 44’e Geriledi
ABD’nin tarihinin en pahalı silah programı olarak kayıtlara geçen F-35 kanatlarını pek açamıyor: filosunun yalnızca dörtte biri tüm görevlere hazır durumda.
ABD Sayıştayı’nın (GAO) son raporuna göre F-35 filosu ciddi bir hazırlık hazırlık kriziyle karşı karşıya. 2021 mali yılında yüzde 67 olan görev yapabilirlik raporu 2025’te yüzde 44’e inerken, uçağın kendisine verilen tüm görevleri eksiksiz yeine getirme kapasitesini ifade eden tam görev yapabilirlik oranı aynı dönemde yüzde 38’den yüzde 25’e düştü.
GÖREV YAPABİLİRLİK ORANI
- 2021: %67
- 2025: %44
TAM GÖREV YAPABİLİRLİK ORANI
- 2021: %38
- 2025: %25
ABD Hava Kuvvetleri, düşüşün başlıca nedenlerini yeni teslim uçaklardaki yazılım gecikmeleri, kritik yedek parça eksiklikleri ve korozyon sorunları olarak sıradı. Lockheed Martin tarafından hazırlanan 2025 tarihli çalışmada tedarik zincirinin yeterli üretemediği 48 parça tespit edildi. Bu parçalar arasında daha önce çok sayıda F-35’in yerde kalmasına neden olan kokpit kanopileri de yer alıyor.
EN ÇOK SORUN ÇIKARAN PARÇALAR
- Motor
- Soğutma parçaları
- Gövde
- Dış kaplama
- İniş ve fren sistemleri
- Yazılım ve dijital sistemler
F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO) Haziran 2025’te Küresel Destek Çözümü Yeniden Yapılanma Programını devreye aldı. 2030 yılına kadar görev yapabilirlik oranının yüzde 80’e, tam görev yapabilirlik oranının ise yüzde 65’e çıkarılması hedefleniyor. Bu hedefler için 2031 mali yılına kadar 13,7 milyar dolarlık ek finansmana ihtiyaç duyulacağı hesaplanıyor. JPO yetkilileri, kayda değer iyileşmenin 2026 sonu veya sonrasında görülebileceğini belirtiyor.
144 Milyon Dolarlık Teşvik
GAO raporu Lockheed Martin’e yapılan teşvik ödemelerini de mercek altına aldı. Buna göre 2020-2023 arasında firmaya 114 milyon dolar ödendi. Ancak aynı dönemde performans göstergelerine anlamlı bir iyileşme görülmedi. GAO’ya göre yalnızca ham veriler esas alınsaydı bu ödeme yaklaşık yarı yarıya daha düşük olacaktı.
Tüm sorunlara rağmen F-35 ADB’nin gelecekteki hava gücünün temel platformu olmaya devam ediyor. Pentagon envanterinde 800’den fazla F-35 bulunuyor; 2040’lı yılların ortalarına kadar yaklaşık 1700 adet ilave F-35 tedarik edilmesi planlanıyor.
F-35 KULLANAN ÜLKELER
- ABD
- İsrail
- İngiltere
- İtalya
- Avustralya
- Japonya
- Güney Kore
- Hollanda
- Danimarka