Nöbetçi Eczaneler
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz geçen hafta Karadağ’daki görüşmede projenin mevcut haliyle sürdürülemeyeceği sonucuna vardı.
Airbus ve Dassault Anlaşamadı
Krizin merkezinde Fransız savunma şirketi Dassault Aviation ile Avrupa havacılık devi Airbus arasındaki liderlik mücadelesi yer aldı. Dassault savaş uçağının geliştirilmesinde lider rol talep ederken Airbus buna karşı çıktı. Taraflar teknoloji paylaşımı, fikri mülkiyet hakları ve iş bölümü gibi konularda da anlaşamadı.
Askeri İhtiyaçlar Farklılaştı
Anlaşmazlığın arkasında yalnızca sanayi şirketleri arasındaki rekabet bulunmuyor. Fransa uçak gemilerinden operasyon yapabilen ve nükleer silah taşıyabilen bir savaş uçağı isterken Almanya’nın böyle bir ihtiyacı bulunmuyordu. İki ülkenin farklı talepleri ortak tasarım geliştirilmesini zorlaştırdı.
Avrupa’nın Gelecek Nesil Hava Gücü Olacaktı
2017’de başlatılan FCAS projesi, Fransa’nın Rafale savaş uçakları ile Almanya’nın ve İspanya’nın kullandığı Eurofighter Typhoon’ların yerini alacak altıncı nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi hedefliyordu.
Proje kapsamında ayrıca savaş uçakları, insansız hava araçları ve diğer sistemlerin tek bir dijital ağ üzerinden birlikte çalışması planlanıyordu.
FCAS Tamamen Bitmedi
Ortak savaş uçağı planı rafa kalksa da FCAS’ın tüm bileşenleri iptal edilmeyecek. Savaş uçakları, insansız hava araçları ve diğer sistemleri birbirine bağlayacak “Combat Cloud” altyapısının geliştirilmesine devam edilmesi bekleniyor.
Buna karşın projenin merkezindeki altıncı nesil savaş uçağının ortak geliştirilmesi hedefinin başarısızlığa uğraması Avrupa’nın savunmada bağımsızlık arayışında önemli bir gerileme olarak değerlendiriliyor.
Gözler Yeni Ortaklıklarda
FCAS’ın savaş uçağı ayağının çökmesi, projedeki şirketlerin farklı ortaklıklara yönelmesinin de önünü açabilir. Airbus’ın İsveçli savunma şirketi Saab ile iş birliği seçeneklerini değerlendirdiği; İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen Global Combat Air Programme (GCAP) ile olası ortaklık ihtimalleri olduğu belirtiliyor. Dassault’un da Rafale’nin yeni nesil versiyonunu ulusal imkanlarla masaya yatırabileceği ifade ediliyor.
Anlaşmazlık Avrupa’da İlk Değil
Avrupa daha önce de benzer bir ayrışma yaşamıştı. Fransa 1980’li yıllarda ortak Avrupa savaş uçağı programından ayrılarak Rafale’yi geliştirme yolunu seçmişti. Almanya ise İngiltere, İtalya ve İspanya ile Eurofighter Typhoon projesini sürdürmüştü.